Wonen in het buitengebied rond Uden: waarom steeds meer mensen hun boerderij splitsen
Wie door het buitengebied van Uden, Volkel of Odiliapeel fietst, ziet ze overal: statige boerderijen met een woongedeelte aan de voorkant en een grote stal of schuur erachter. Veel van die bedrijfsgedeelten staan al jaren leeg. Tegelijk zoeken jonge gezinnen en ouder wordende ouders naar een betaalbare plek dicht bij familie. Boerderijsplitsing brengt die twee werelden steeds vaker bij elkaar.
Te veel huis voor één huishouden
Boerderijen zijn gebouwd voor een manier van leven die grotendeels is verdwenen. De boer stopt, de koeien zijn weg en wat overblijft is een gebouw met honderden vierkante meters waar weinig mee gebeurt. Onderhoud aan het dak, de gevels en de installaties kost wel geld, ook als de ruimte ongebruikt blijft.
Daar komt bij dat de woningmarkt in de regio krap is. Jongeren die in hun dorp willen blijven, vinden moeilijk iets. Ouders willen dichter bij hun kinderen wonen zonder hun vertrouwde plek op te geven. Een boerderij die plaats biedt aan twee huishoudens lost beide vraagstukken in één keer op.
Wat houdt boerderijsplitsing in?
Bij boerderijsplitsing wordt één agrarische woning met bijgebouwen omgezet in twee, of soms meer, zelfstandige woningen. Elke woning krijgt een eigen voordeur, eigen voorzieningen en meestal een eigen adres. Het karakter van het gebouw blijft zoveel mogelijk behouden. De lange gevel, het grote dak en de oude deeldeuren zijn vaak juist wat bewoners aantrekt.
Of splitsing mogelijk is, hangt af van het omgevingsplan van de gemeente. Sinds de invoering van de Omgevingswet in 2024 maken gemeenten daar hun eigen afwegingen in. Vaak spelen voorwaarden mee zoals de cultuurhistorische waarde van het pand, de minimale inhoud van de woningen en de vraag of overtollige stallen worden gesloopt.
Begin bij de haalbaarheid
De grootste fout die eigenaren maken, is meteen gaan tekenen of een aannemer bellen. Eerst moet duidelijk zijn wat er op die specifieke locatie mag. Een haalbaarheidsonderzoek brengt de regels, de technische staat van het gebouw en de globale kosten in kaart. Pas daarna is het zinvol om aan een ontwerp te beginnen.
Lokale kennis maakt daarbij verschil. Uden grenst aan Meierijstad, en daar zijn de regels voor het buitengebied weer anders ingevuld. Veel inwoners zoeken daarom gericht op architect Veghel of Uden, omdat ze iemand willen die de gemeenten en hun procedures van binnenuit kent.
Ook over de provinciegrens
De vraag naar splitsing beperkt zich niet tot Brabant. In het Land van Cuijk en rond Nijmegen staan vergelijkbare boerderijen met vergelijkbare uitdagingen. Wie daar een plan heeft, doet er goed aan om bij het vergelijken van architecten Nijmegen en omgeving te letten op ervaring met agrarische gebouwen. Een stadswoning verbouwen is iets heel anders dan een oude langgevel ombouwen tot twee energiezuinige woningen.
Samen ontwerpen, samen bouwen
Bij een splitsing komen veel partijen samen: de gemeente, de eigenaar, de toekomstige bewoners, de aannemer en vaak ook adviseurs voor constructie, ecologie of erfgoed. Een architect die het overzicht houdt, voorkomt dat het project vastloopt op een detail.
Een bureau dat zich hierin heeft gespecialiseerd, is Van Hooft Architecten uit Eerde. Het werkt al ruim vijftig jaar in het buitengebied en zit vanaf het begin samen met een aannemer aan tafel. Zo is al vroeg duidelijk wat een plan kost en hoe lang het duurt. Bewoners lopen bovendien met een VR-bril door hun nieuwe woning voordat er iets verbouwd wordt.
Tips voor wie twijfelt
Heb je een boerderij en speel je met de gedachte om te splitsen? Zoek dan eerst het omgevingsplan van je gemeente op en kijk welke regels er gelden voor jouw perceel. Bespreek met je familie wie er straks gaat wonen en wat ieder nodig heeft. En laat een deskundige de staat van het gebouw beoordelen voordat je plannen maakt die later niet haalbaar blijken.
Zo kan een leegstaande stal uitgroeien tot een thuis voor een nieuwe generatie, midden in het Brabantse landschap.
Meer nieuws uit Uden
Alle nieuwsIn Uden kiezen steeds meer mensen voor een inklapbare loopband
Wie in Uden of Volkel graag wil bewegen, merkt het snel: buiten trainen is niet altijd ideaal. In de winter is het vroeg donker, in natte weken is...
Van Uden naar de finish: waarom steeds meer regiogenoten een marathon lopen
Steeds meer lopers uit Uden trainen in de Maashorst voor een marathon, met aandacht voor duurlopen, voeding, mentale kracht en samen trainen.
Uden, Volkel of Maashorst? Waarom de plaatsnaam op je website ertoe doet
Sinds 1 januari 2022 vormen Uden en Landerd samen de gemeente Maashorst. Officieel is dat een flinke verandering. In het dagelijks leven merk je er...
Het juiste gebruik van tekens en symbolen in het personeelsbeleid – een essentieel instrument voor succes
Het gebruik van tekens en symbolen in het personeelsbeleid is een krachtig instrument voor non-verbale communicatie, het vormgeven van de...
Slim een nieuwe kookplaat kiezen in Uden
Wie in Uden of de gemeente Maashorst een keuken renoveert, merkt het meteen: de keuze aan kookplaten is groter dan ooit. Inductie is populair, maar
Zzp’er in Uden? Zo voorkom je dat een beroepsfout je bedrijf raakt
Van zelfstandige installateurs en bouwprofessionals tot adviseurs, coaches en andere dienstverleners: in Uden en omgeving werken veel ondernemers...